صدای اذان دعوت کننده و نشاط آور باشد + فیلم

علیرضا دربان مقامی، رتبه نخست رشته اذان در سی و سومین مسابقات فرهنگی و هنری دانشگاه ملی مهارت در گفت وگو با ایکنا از خراسان رضوی اظهار کرد: متولد 19 فروردین 1385 در مشهد مقدس هستم و در خانواده ای مذهبی رشد یافته و از دوران کودکی در مجالس دینی و محافل قرآنی حضور داشته ام.

وی افزود: از سنین کودکی و با توجه به تشخیص اطرافیان مبنی بر داشتن استعداد صوتی، در کلاس های قرآنی حرم مطهر رضوی و دوره های آستان قدس شرکرت کرده و مباحث مقدماتی تجوید، صوت و لحن را طی کرده ام. حدود هشت سال است که در جلسات آموزشی استاد مسعود پنجه، از قاریان و اساتید برجسته آستان قدس رضوی در مشهد آموزش دیده و اصول صوت و لحن را نزد ایشان فرا گرفته ام.

خلأ آموزش دستگاه های آوازی برای مداحان و قاریان

این موذن با تأکید بر اهمیت آموزش مداوم تصریح کرد: جلسات هفتگی برای ارتقای صدا کافی نیست. من بخش عمده زمان هفتگی را با گوش دادن مستمر، ضبط صدا و تمرین شخصی می گذراندم؛ چراکه نغمات مذهبی با استماع مداوم در ذهن جای می گیرد. پس از یادگیری مقدمات صوت و لحن وارد عرصه مداحی شدم، اما در این بخش با یک خلأ آموزشی جدی، به ویژه در مشهد مواجه هستیم.

دربان مقامی بیان کرد: یک مداح یا موذن برای ارتقای کار خود باید دستگاه های موسیقی ایرانی و عربی را بشناسد؛ اما امروزه اگر کسی بخواهد این ردیف ها را بیاموزد، ناچار است به کلاس های آواز سنتی برود که شاید با فضای فکری، روحی و شرعی او همخوانی نداشته باشد. در حالی که آموزش تخصصی این مقامات متناسب با الحان مذهبی و قرآنی باید در مراکز دینی ساماندهی شود.

تفاوت استعداد ذاتی با تمرین در پرورش صدا

این برگزیده مسابقات قرآن دانشگاه ملی مهارت درباره نقش استعداد صوتی اظهار کرد: امروزه با پیشرفت متدهای صداسازی، فراگیری این هنر برای همه امکان پذیر شده است، هرچند استعداد اولیه مسیر را هموارتر می کند. این موضوع مانند دو فرد است که یکی 70 کیلوگرم وزن متناسب دارد و دیگری با 150 کیلوگرم اضافه وزن قصد ورزش دارد؛ هر دو به هدف می رسند، اما فرد صاحب استعداد با تمرین کمتر و دیگری با تلاش و زمان بیشتر به کیفیت مطلوب دست پیدا می کند.

دربان مقامی با تأکید بر اینکه اذان باید دعوت کننده و پرشور باشد، گفت: صدای اذان باید در مخاطب شوق اقامه نماز ایجاد کند، اما متأسفانه گاهی اذان ها با حزن و رخوت خوانده می شوند که به جای جذب، دافعه ایجاد می کند. این ضعف فرهنگی در تلاوت قرآن نیز دیده می شود؛ طوری که در جامعه با شنیدن صوت برخی قاریان، فوراً ذهن افراد به سمت مجالس ترحیم می رود، در حالی که نوای قرآن و اذان باید نشاط معنوی به همراه داشته باشد.

راز ماندگاری یک اذان

این مؤذن با مقایسه سبک های مختلف اظهار کرد: همان طور که در تلاوت سبک اساتیدی مانند عبدالباسط، مصطفی اسماعیل، محمد صدیق منشاوی و شهریار پرهیزکار جایگاه خاصی دارد، در اذان نیز اساتید ایرانی مانند مرحوم رحیم مؤذن زاده اردبیلی، مرحوم ذبیح الله آقاتی و اساتیدی مانند کریم منصوری، محمدحسین سبزعلی و عباس امام جمعه آثار درخشانی دارند.

وی تصریح کرد: شاید از نگاه کارشناسی و قواعد سخت گیرانه تجوید عربی، به اذان استاد مؤذن زاده نقدهایی وارد کنند و در مسابقات بین المللی الگوی تجویدی نباشد، اما سوز دل، اخلاص و شور نهفته در آن باعث شده این اثر دهه ها ماندگار بماند؛ چراکه خداوند و اهل بیت به یک صدا ارزش و ماندگاری می بخشند.

رتبه نخست مسابقات اذان درباره فضای مساجد کشور گفت: متأسفانه در موضوع پخش اذان و تریبون مساجد دچار افراط و تفریط هستیم؛ در برخی مساجد نوعی سرقفلی حاکم است و تریبون تنها در انحصار فرد خاصی قرار دارد و به نوجوانان و جوانان خوش صدا فرصتی داده نمی شود.

وی تصریح کرد: از سوی دیگر در برخی مساجد اصلاً به کیفیت صوت اهمیتی نمی دهند و میکروفون را بدون ضابطه به دست افرادی با صدای نامناسب می دهند. هر دو حالت به این شعار الهی آسیب می زند و هیئت امنا باید برای ارتقای صوت مساجد تدبیر کنند. کم رنگ شدن قشر جوان در مساجد یک هشدار فرهنگی است که بخشی از آن به عملکرد ما مربوط می شود.

این مؤذن ادامه داد: یک قاری یا مداح باید بیش از دیگران مراقب رفتار فردی و اجتماعی خود باشد؛ چراکه مردم لغزش های اهالی قرآن را پای دین می نویسند. الگو تنها اهل بیت(ع) هستند، اما در نگاه جامعه رفتار ما معرف دین است و اگر اهل عمل نباشیم، باعث دوری مردم از دین می شویم.

این برگزیده مسابقات دانشگاه ملی مهارت در پایان با اشاره به تأثیر شرایط معیشتی بر نشاط معنوی جامعه گفت: همان طور که در اندیشه های اجتماعی مطرح شده، تا زمانی که دغدغه های اولیه و نیازهای مادی افراد تحت فشار شدید باشد، فرهنگ و معنویت کمتر مجال شکوفایی پیدا می کند؛ بنابراین ساماندهی مسائل اقتصادی در کنار تقویت محتوای فرهنگی و مسجدی برای نسل جوان یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.

انتهای پیام